Alaeddin Yavaşca, Klasik Türk Müziği sanatçısı, bestekâr, icracı, koro şefi, akademisyen ve kadın hastalıkları ve doğum uzmanı hekimdir. Türk musikisinin ses icrası ve bestecilik alanlarında uzun yıllar çalışmalar yapan Yavaşca, 1991 yılında Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü.

Alaeddin Yavaşca, 1 Mart 1926 tarihinde Kilis'te doğdu. Tam adı Mehmet Alaeddin Yavaşca'dır. Annesi Enver Yavaşca, babası Hacı Cemil Yavaşca'dır. Şair Yavaşcazade Sezai Efendi'nin torunudur. Biri doktor, diğeri avukat olan iki ağabeyi ile Saime ve Saliha adlarında iki ablası vardı.

Kilis Kemaliye İlkokulunu ve Kilis Ortaokulunu bitirdikten sonra lise öğrenimine Konya'da yatılı olarak başladı. Daha sonra İstanbul'a gelerek öğrenimini İstanbul Erkek Lisesi'nde sürdürdü ve buradan mezun oldu.

Tıp Eğitimi ve Hekimlik Kariyeri

Alaeddin Yavaşca, 1945 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesine girdi ve 1951 yılında mezun oldu. Aynı yıl kadın hastalıkları ve doğum alanında uzmanlık eğitimine başladı. 1955 yılında kadın hastalıkları ve doğum uzmanı oldu.

Hekimlik kariyeri boyunca Kasımpaşa Askerî Deniz Hastanesi, Zeynep Kamil Doğumevi, Taksim İlk Yardım Hastanesi ve Şişli Etfal Hastanesi'nde görev yaptı. Şişli Etfal Hastanesinde başasistanlık ve şef muavinliği görevlerinde bulundu.

Askerlik görevini 1955 yılında Kasımpaşa Askerî Deniz Hastanesinde doktor olarak yaptı.

1969 yılında Vakıf Gureba Hastanesinin şeflik sınavını kazanarak Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Şefi oldu. Hastanede bulunmayan doğum bölümünün kurulmasını sağladı ve 1976 yılına kadar burada görev yaptı.

1976 yılında haseki Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Şefliğine atandı. 1985 yılında Haseki Hastanesi Başhekimi oldu. 1990 yılında hastanedeki görevinden emekliye ayrıldı. Daha sonra bir süre özel muayenehanesinde hekimlik yaptı.

Müzik Kariyeri

Alaeddin Yavaşca'nın müzikle ilişkisi çocukluk yıllarında başladı. Sekiz yaşındayken Batı müziği keman dersleri aldı. Klasik Türk Müziğiyle daha yakından ilgilenmeye İstanbul Erkek Lisesi'nde öğrenim gördüğü yıllarda başladı.

Tıp Fakültesindeki öğrencilik yıllarında üniversite korosunun çalışmalarına katıldı ve koroda solistlik yaptı. Sadettin Kaynak, Zeki Arif Ataergin ve Münir Nurettin Selçuk gibi Türk musikisinin önemli isimleriyle meşk ederek repertuvar ve icra bilgisini geliştirdi.

1950 yılında açılan radyo sanatçılığı sınavını kazanarak İstanbul Radyosu'na katıldı. Radyo yayınlarında solist olarak yer almasının yanı sıra zaman içinde repertuvar ve koro çalışmalarında da görev aldı.

İlk bestesini 1951 yılında yaptı. Şarkı, ilahi, saz eseri, semai, kâr, beste ve ayin gibi farklı formlarda eserler besteledi. Çocuk şarkılarından dinî musiki eserlerine kadar geniş bir repertuvar oluşturdu. Biyografik kayıtlarda bestelediği eserlerin sayısı 652 olarak verilmektedir.

1967 yılından itibaren çeşitli koroları yönetti ve şeflik yaptı. Yurt içinde verdiği konserlerin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Almanya'da konserler verdi; Berlin, Köln, Hamburg ve Aachen gibi kentlerde Türk musikisini icra etti.

Akademik Kariyeri

Alaeddin Yavaşca, 1976 yılında kurulan İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarında öğretim üyesi olarak görev yaptı ve Ses Eğitimi Bölümü Başkanlığını üstlendi.

YÖK Başkanlığının 19 Mart 1990 tarihli yazısıyla İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı profesörlüğüne atandı. Konservatuvardaki akademik çalışmalarını ve Ses Eğitimi Bölümü Başkanlığını sürdürdü.

Nisan 2005 sonunda İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarından yaş haddi nedeniyle ayrıldı. Daha sonra Haliç Üniversitesi'nde görev yaparak Türk musikisi alanında öğrenci yetiştirmeyi ve akademik çalışmalarını sürdürdü.

Millî Eğitim Bakanlığının Türk Musikisi Araştırma ve Değerlendirme Komisyonu, Kültür Bakanlığının Türk Musikisi Kurulu ve Devlet Planlama Teşkilatının Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı kapsamındaki Türk Musikisi Eğitimi Komisyonu çalışmalarına katıldı.

Ödülleri ve Unvanları

Alaeddin Yavaşca, 1991 yılında Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü. Türkiye Yazarlar Birliği tarafından 1993 yılında Yılın Kültür Adamı seçildi.

Gaziantep Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Osmangazi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora unvanları verildi. Gaziantep Üniversitesinin fahri doktora unvanını 1993 yılında aldı.

Uzun sanat yaşamı boyunca çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından çok sayıda ödül ve onur belgesine layık görüldü. Biyografik kayıtlarda yaşamı boyunca 256 ödül aldığı belirtilmektedir.

Kayıtları ve Eserleri

Alaeddin Yavaşca, besteciliğinin yanı sıra Klasik Türk Müziği icracısı olarak çok sayıda plak kaydı gerçekleştirdi. Bir uzunçalar (LP), 25 adet 78 devirlik ve 15 adet 45 devirlik plak kaydı yayımlandı.

Besteleri arasında Artık Bu Solan Bahçede Bülbüllere Yer Yok, Ümitsiz Bir Aşka Düştüm, Ne Günah Etse Açılmaz İki Gönlün Arası, Nerde O Günler Nerde, Ayrılıktan Başka Var mıdır Söze Hacet ve Senden Uzak Günlerim gibi eserler yer aldı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Alaeddin Yavaşca, 26 Mart 1980 tarihinde Ayten Yavaşca ile evlendi. Uzun yıllar İstanbul'da, kendi adının verildiği sokakta yaşadı.

Ölümü

Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca, 23 Aralık 2021 tarihinde İstanbul'da 95 yaşında hayatını kaybetti.

Şarkılarından Bazıları

Artık Bu Solan Bahçede Bülbüllere Yer Yok
Ümitsiz Bir Aşka Düştüm
Ne Günah Etse Açılmaz İki Gönlün Arası
Nerde O Günler Nerde
Kız Sen Ne Güzelsin Sana Gençler Tapacaklar
Boğaziçi Şen Gönüller Yatağı
Gönlümü Aldın Güzel
Ağlar Gezerim Sahili
Ayrılıktan Başka Var mıdır Söze Hacet
Kimseyi Böyle Perişan Etme Allah'ım Yeter
Rûhum Şu Gelen Yılda Bile Mâziyi Andı
Şen Gözlerinle Yüzüme Bir Baktın
Sarı Mimozamsın Sen Benim
Gülen Gözlerinin Mânası Derin
Kimdir Bu Kadın Saçları Ak Beni Sararmış
Saçlarını Yüzüne Dökerek
Gölümün Bülbülüsün Aşk Bahçemin Gülüsün
Mavi Gök Mavi Deniz
Ne Bildin Kıymetin, Ne Bildin Kıymetim
Geçmesin Günümüz Sevgilim Yasla
Bu Şarkı Sana Ait Sevgili Dinle
Senden Uzak Günlerim Zindan Oluyor
Şimdi Bahara Erdim
Sevgi Deli Gönülden Gönüle Bir Akıştır
Bana Nasıl Vazgeç Dersin, Bir Garip Âşığım Ben
Gözlerini Gördüğüm An
Bu Tatsız Akşam Saatinde