Vladimir Vladimiroviç Putin, Rus siyasetçi ve eski istihbarat görevlisidir. 2000-2008 yılları arasında Rusya Federasyonu Devlet Başkanı olarak görev yaptı; 2012 yılında yeniden devlet başkanlığına döndü. 2024 seçimlerinin ardından beşinci dönemine başlayan Putin, 2026 itibarıyla Rusya Devlet Başkanıdır.

Çocukluğu ve Eğitimi

Vladimir Vladimiroviç Putin, 7 Ekim 1952 tarihinde dönemin Sovyetler Birliği'ne bağlı Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin Leningrad kentinde, bugünkü Sankt Petersburg'da doğdu. Annesi fabrika işçisiydi; babası ise işçiliğinin yanı sıra Sovyet donanmasının denizaltı birimlerinde görev yapmıştı.

1975 yılında Leningrad Devlet Üniversitesi'nin Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Üniversitenin adı daha sonra Sankt Petersburg Devlet Üniversitesi olarak değiştirildi. Putin ilerleyen yıllarda ekonomi alanında doktora derecesi aldı.

KGB ve Siyasi Kariyeri

Üniversiteden mezun olduktan sonra Sovyetler Birliği'nin istihbarat ve güvenlik teşkilatı KGB'de çalışmaya başladı. 1985-1990 yılları arasında Doğu Almanya'nın Dresden kentinde görev yaptı. 1990 yılında Leningrad'a döndü ve Leningrad Devlet Üniversitesi rektörünün uluslararası ilişkilerden sorumlu yardımcısı olarak çalıştı. Daha sonra eski hukuk hocası Anatoli Sobçak'ın başkanlığını yaptığı Leningrad Kent Konseyi'nde danışmanlık görevine geçti. Ağustos 1991'de yarbay rütbesindeyken KGB'den resmen ayrıldı.

Haziran 1991'de Sankt Petersburg yönetiminin Dış İlişkiler Komitesi'nin başkanlığına getirildi. 1994'ten itibaren bu görevin yanı sıra Sankt Petersburg şehir yönetiminde birinci başkan yardımcısı, diğer ifadeyle birinci belediye başkan yardımcısı olarak çalıştı. Anatoli Sobçak'ın 1996'daki belediye başkanlığı seçimini kaybetmesinin ardından Moskova'ya geçti.

Ağustos 1996'da Rusya Devlet Başkanlığı İdari İşler Başkanlığında göreve başladı. Mart 1997'de Devlet Başkanlığı İdaresi başkan yardımcısı ve Ana Kontrol Müdürlüğü başkanı oldu. Mayıs 1998'de Devlet Başkanlığı İdaresi'nin birinci başkan yardımcılığına, Temmuz 1998'de ise Federal Güvenlik Servisi (FSB) direktörlüğüne getirildi. Mart 1999'dan itibaren aynı zamanda Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri olarak görev yaptı.

Ağustos 1999'da Devlet Başkanı Boris Yeltsin tarafından başbakanlığa getirildi. Boris Yeltsin'in 31 Aralık 1999'da istifa etmesi üzerine anayasa gereği vekâleten devlet başkanlığı görevini üstlendi.

Devlet Başkanlığı Dönemleri

26 Mart 2000 tarihinde yapılan devlet başkanlığı seçiminde resmî sonuçlara göre oyların yüzde 52,94'ünü alarak ilk turda seçildi ve 7 Mayıs 2000'de göreve başladı. 14 Mart 2004 seçiminde yüzde 71,31 oyla ikinci kez seçildi. Anayasanın o dönemde art arda iki dönemden fazla devlet başkanlığına izin vermemesi nedeniyle ikinci döneminin sonunda görevden ayrıldı.

7 Mayıs 2008'de devlet başkanlığı görevini Dmitri Medvedev'e devretti. Bir gün sonra Rusya Başbakanı oldu ve 2008-2012 yılları arasında bu görevi yürüttü. 4 Mart 2012 seçiminde yüzde 63,60 oy alarak üçüncü kez devlet başkanı seçildi ve 7 Mayıs 2012'de yeniden Kremlin'deki görevine başladı.

18 Mart 2018 tarihinde yapılan seçimde resmî sonuçlara göre oyların yüzde 76,69'unu alarak dördüncü kez devlet başkanı seçildi. 2020 yılında kabul edilen anayasa değişiklikleri, Putin'in önceki devlet başkanlığı dönemlerinin yeni dönem sınırlamasında hesaba katılmamasını sağladı ve yeniden aday olmasının önünü açtı.

Putin'in devlet başkanlığı döneminde Rusya'nın dış politikasındaki başlıca gelişmelerden biri 2014'te Kırım'ın Rusya tarafından ilhak edilmesi oldu. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Kırım'da yapılan referandumun Ukrayna tarafından yetkilendirilmediğini belirterek Ukrayna'nın uluslararası kabul gören sınırlar içindeki toprak bütünlüğünü teyit etti.

24 Şubat 2022 tarihinde Putin'in açıkladığı askerî operasyonla Rusya, Ukrayna'ya karşı geniş çaplı bir işgal başlattı. Rusya yönetimi harekâtı resmî olarak “özel askerî operasyon” olarak adlandırdı. Rusya-Ukrayna savaşı 2026 yılında da devam etmektedir.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 17 Mart 2023 tarihinde Vladimir Putin ve Maria Lvova-Belova hakkında yakalama kararı çıkardı. Mahkeme, işgal altındaki Ukrayna topraklarından çocukların Rusya'ya hukuka aykırı biçimde sınır dışı edilmesi ve nakledilmesiyle ilgili savaş suçu iddiaları bakımından makul gerekçeler bulunduğunu açıkladı. Söz konusu karar bir mahkûmiyet hükmü değildir.

15-17 Mart 2024 tarihlerinde yapılan devlet başkanlığı seçiminde Rusya Merkez Seçim Komisyonu'nun kesin sonuçlarına göre oyların yüzde 87,28'ini aldı. Rusya, seçim için AGİT'in Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi gözlemcilerini davet etmedi; seçim süreci muhalefetin faaliyet alanı, adaylık koşulları ve siyasi rekabet bakımından çeşitli uluslararası kuruluşlar ve hükümetler tarafından eleştirildi.

Vladimir Putin, 7 Mayıs 2024 tarihinde yemin ederek beşinci devlet başkanlığı dönemine başladı. Altı yıllık mevcut görev süresi 2030'da sona erecektir. Mevcut anayasal düzenlemeler, 2030 yılında yeniden aday olmasına da izin vermektedir; seçilmesi hâlinde görev süresi 2036'ya kadar uzayabilir.

Ailesi ve Özel Hayatı

Vladimir Putin, 28 Temmuz 1983 tarihinde Lyudmila Putina ile evlendi. Çift, 6 Haziran 2013 tarihinde evliliklerini sona erdirme kararı aldıklarını kamuoyuna açıkladı; boşanmanın resmen tamamlandığı Nisan 2014'te Kremlin tarafından doğrulandı. Bu evlilikten Maria ve Katerina adlarında iki kızları dünyaya geldi.

Gençlik yıllarından beri judo ve sambo ile ilgilenen Putin, judo siyah kuşak sahibidir. Uluslararası Judo Federasyonu 2012 yılında kendisine sekizinci dan derecesi verdi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından federasyon, 2022 yılında Putin'i onursal başkanlık dâhil federasyondaki bütün görevlerinden çıkardı.