Selda Bağcan, Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve müzik yapımcısıdır. Anadolu halk müziğini rock ve çağdaş düzenlemelerle yorumlayan Bağcan; protest müzik ve Anadolu rock alanındaki çalışmalarıyla tanındı. Adaletin Bu Mu Dünya, İnce İnce Bir Kar Yağar, Yuh Yuh, Yaz Gazeteci Yaz, Dostum Dostum, Gesi Bağları ve Uğurlar Olsun seslendirdiği bilinen eserler arasındadır.

Selda Bağcan, 1948 yılında Muğla'da doğdu. Annesi öğretmen, babası veteriner hekimdi. Babasının görevi nedeniyle henüz küçük yaşta ailesiyle Van'a taşındı. Çocukluğunun ilk yıllarını Van'da geçiren Bağcan, daha sonra ailesiyle Ankara'ya yerleşti. Müziğe küçük yaşta ilgi duydu ve henüz 10 yaşına gelmeden gitar çalmaya başladı.

Eğitimi ve Müzik Kariyerinin Başlangıcı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü'nde öğrenim gördü. Üniversitenin son sınıfındayken, 1971 yılında profesyonel müzik kariyerinin temellerini attı. Aynı yıl yayımladığı 45'lik plakların ilgi görmesi üzerine müziğe profesyonel olarak devam etti.

1971'den itibaren arka arkaya 45'likler yayımlayan Selda Bağcan, geleneksel halk türkülerinin yanı sıra dönemin toplumsal ve siyasal sorunlarına değinen eserleri de seslendirdi. Güçlü vokali, bağlama ve gitarın elektrikli enstrümanlarla bir arada kullanıldığı düzenlemeler zamanla müziğinin belirgin özellikleri arasına girdi.

1972 yılında Dışişleri Bakanlığının görevlendirmesiyle Bulgaristan'da düzenlenen Altın Orfe Festivali'nde Türkiye'yi temsil etti. 1973 yılında ilk Batı Avrupa turnesine çıktı. 1970'li yıllar boyunca Türkiye'nin birçok kentinde ve yurt dışında konserler verdi.

1980'li Yıllar ve Yurt Dışı Konserleri

12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından Bağcan'ın bazı şarkıları ve çalışmaları nedeniyle hakkında davalar açıldı. 1980'li yılların ilk yarısında birkaç kez tutuklandı ve yargılandı. Kendi resmî biyografisinde dokuz kez yargılandığı ve bu davaların tamamından beraat ettiği belirtilmektedir. Aynı dönemde kendisine pasaport verilmediği için yurt dışındaki konser ve festivallere katılamadı.

1986 yılında Peter Gabriel tarafından desteklenen WOMAD'ın etkinliğine davet edildi ancak pasaportu olmadığı için katılamadı. Buna karşın bir şarkısı festival kapsamında hazırlanan plakta yer aldı. 1987 yılında yeniden pasaport aldıktan sonra Avrupa'daki konser ve festivallere katılmaya başladı.

13 Haziran 1987'de Rotterdam Poetry International etkinliğinde, 19 Haziran'da WOMAD kapsamında ve aynı dönemde İngiltere'de düzenlenen çeşitli etkinliklerde sahne aldı. 1988 yılında yaklaşık dört ay süren bir Batı Avrupa turnesi gerçekleştirdi.

1990 yılında Hollanda'nın Utrecht, Nijmegen ve Tilburg kentlerinde; dönemin Yugoslavya'sında ise Priştine ve Prizren'de konserler verdi. Aynı dönemde İsrail'de Akka Festivali dahil çeşitli etkinliklere katıldı.

Müzik Kariyeri

Selda Bağcan, 1970'li yıllarda yayımladığı 45'liklerin ardından Türkülerimiz başlığı altında bir dizi albüm çıkardı. Anadolu halk müziği repertuvarındaki türküleri rock, folk ve dönemin çağdaş müzik anlayışıyla yeniden yorumladı. Kendi bestelerinin yanı sıra Aşık Mahzuni Şerif, Aşık Veysel, Pir Sultan Abdal ve başka halk ozanlarının eserlerini de seslendirdi.

1992 yılında yayımlanan Ziller ve İpler - Akdeniz Şarkıları 1 albümünde yer alan Ziller ve İpler'in sözleri Aysel Gürel'e aittir. 1993'te Uğur'lar Olsun, 1997'de Çifte Çiftetelli - Akdeniz Şarkıları 2, 2002'de Ben Geldim ve 2004'te Deniz'lerin Dalgasıyım albümlerini yayımladı.

2008 yılında Güvercinleri de Vururlar, 2011 yılında Halkım albümleri yayımlandı. Daha sonraki yıllarda eski kayıtlarının yeni baskıları ve derlemeleri de dinleyicilerle buluştu. 2014'te 40 Yılın 40 Şarkısı, 2017'de Selda Bağcan Remix ve 2020'de 40 Yılın 40 Şarkısı Vol. 2 yayımlandı.

2022 yılında Uçurum Çiçekleri, Vurdular Onu ve çeşitli remix çalışmalarını yayımladı. 2023 yılında Selda Bağcan ve Sokak Çalgıcıları adlı albümünü çıkardı. Aynı dönemde Biz Daha Ölmedik, Dostum Dostum ve çeşitli ortak çalışmalar ile remix kayıtları yayımlandı.

Bağcan'ın 1970'lerde yaptığı kayıtlar sonraki yıllarda Türkiye dışında da yeniden keşfedildi. Kayıtlarından örnekler uluslararası hip hop ve elektronik müzik çalışmalarında kullanıldı; eski albümlerinin ve şarkılarının yeniden yayımlanması sanatçının farklı ülkelerde yeni bir dinleyici kitlesine ulaşmasını sağladı.

Konserleri

Selda Bağcan, kariyeri boyunca Türkiye'nin yanı sıra Avrupa, Orta Doğu ve başka bölgelerde çok sayıda konser verdi. 2002 yılında Kudüs Festivali'ne katıldı.

2012 yılında Londra'daki Southbank Centre'da düzenlenen ve küratörlüğünü Antony Hegarty'nin üstlendiği Meltdown Festival kapsamında sahne aldı. İlerleyen yıllarda da Türkiye ve yurt dışındaki festivallerde konser vermeyi sürdürdü.

Sinema Çalışmaları

Selda Bağcan, müzik kariyerinin ilk yıllarında sinema filmlerinde de kamera karşısına geçti. 1971 yapımı Adaletin Bu Mu Dünya filminde rol aldı. 1972 yılında ise Afacan Harika Çocuk filminde Sadri Alışık, Menderes Utku, Nubar Terziyan, Murat Soydan, Nedret Güvenç, Hulusi Kentmen, Aliye Rona, Mürüvvet Sim ve Kayhan Yıldızoğlu gibi oyuncularla birlikte kamera karşısına geçti.

1992 yılında Aytaç Arman, Halil Ergün, Levent Ülgen ve Şerif Sezer'in rol aldığı Kurşun Adres Sormaz filminin müzik çalışmalarında yer aldı.

Trafik Kazası

Selda Bağcan, 2000 yılında konser vermek üzere Antakya'ya giderken trafik kazası geçirdi. Kazada ağır yaralandı ve vücudunda çok sayıda kırık oluştu. Uzun süren tedavi ve rehabilitasyon döneminin ardından yeniden sahne çalışmalarına döndü.

45'lik Plakları

1976 - Aldırma Gönül Aldırma / Suç Bizim
1976 - Almanya Acı Vatan / Kıymayın Efendiler
1976 - Görüş Günü / Şaka Maka
1975 - Kaldı Kaldı Dünya / İzin İze Benzemiyor
1975 - Dostum Dostum / Yuh Yuh
1974 - Anayasso / Bad-ı Sabah
1974 - Aşkın Bir Ateş / O Günler
1974 - Nem Kaldı / Rabbim Neydim Ne Oldum
1973 - Gesi Bağları / Altın Kafes
1973 - Bölemedim Felek ile Kozumu / Bülbül
1972 - Eyvah Gönül Sana Eyvah / Zalim Sevgililer Bu Sözüm Size
1972 - Yalan Dünya / Kalenin Dibinde
1971 - Seher Vakti / Uzun İnce Bir Yoldayım
1971 - Adaletin Bu Mu Dünya / Dane Dane Benleri
1971 - Çemberimde Gül Oya / Toprak Olunca
1971 - Tatlı Dillim Güler Yüzlüm / Mapusanelere Güneş Doğmuyor
1971 - Katip Arzuhalim Yaz Yare Böyle / Mapusanede Mermerden Direk

Albümleri

2023 - Selda Bağcan ve Sokak Çalgıcıları
2020 - 40 Yılın 40 Şarkısı Vol. 2 (derleme)
2017 - Selda BaÄŸcan Remix
2014 - 40 Yılın 40 Şarkısı (derleme)
2011 - Halkım
2008 - Güvercinleri de Vururlar
2004 - Deniz'lerin Dalgasıyım
2002 - Ben Geldim
1997 - Çifte Çiftetelli - Akdeniz Şarkıları 2
1994 - Koçero (Ahmet Kaya ile)
1993 - UÄŸur'lar Olsun
1992 - Ziller ve İpler - Akdeniz Şarkıları 1
1990 - Anadolu Konserleri: Müzikteki 20 Yılım
1989 - Felek Beni Adım Adım Kovaladı
1988 - Özgürlük ve Demokrasiyi Çizmek
1987 - Yürüyorum Dikenlerin Üstünde
1986 - Dost Merhaba
1985 - Türkülerimiz 10
1983 - Türkülerimiz 9
1982 - Türkülerimiz 8
1980 - Türkülerimiz 7
1979 - Türkülerimiz 6
1978 - Türkülerimiz 5
1977 - Türkülerimiz 4
1976 - Türkülerimiz 3
1975 - Türkülerimiz 2
1974 - Türkülerimiz 1

Teklileri ve Ortak Çalışmalarından Bazıları

2023 - Biz Daha Ölmedik
2023 - İşte Gidiyorum (Ferhat Güneyli ile)
2023 - Dostum Dostum (Ferhat Güneyli ile)
2023 - Gesi Bağları (Remix; TIKK ile)
2023 - Dön Gel Birtanem (Remix; AndBubu ile)
2022 - Uçurum Çiçekleri
2022 - Vurdular Onu
2022 - Felek Çarkın Kırılsın (Remix; Ataberk Onal ile)
2021 - Nasırlı Eller
2021 - Ä°nce Memed
2021 - Bir Hazin Hürriyet
2021 - Bu Yürek Sizin
2019 - İzmir Marşı
2019 - Özgürlük

Filmleri

1972 - Afacan Harika Çocuk (Selda; sinema filmi)
1971 - Adaletin Bu Mu Dünya (Selda; sinema filmi)

Müzik Çalışması

1992 - KurÅŸun Adres Sormaz (sinema filmi)