Jak Kamhi, Türk sanayici ve iş insanıdır. Profilo Şirketler Topluluğu'nun kurucusudur. Türkiye'de beyaz eşya, elektronik ve metal eşya sanayisinin geliştiği dönemde buzdolabı, otomatik çamaşır makinesi, transistörlü radyo ve televizyon gibi ürünlerin yerli üretimine yönelik çalışmalar yürüttü.

Çocukluğu ve Eğitimi

Jak Kamhi, 13 Haziran 1925 tarihinde İstanbul'da doğdu. Tam adı Jak Cordoba Sultana Hayim Kamhi'dir. Pera Palas'ın karşısındaki Gül Apartmanı'nın üçüncü katında dünyaya geldi ve çocukluk yıllarını Tepebaşı'nda geçirdi. Sami adında bir ağabeyi, Şarlot adında bir ablası vardı.

Bene Berit İlkokulunda öğrenim gördükten sonra Saint Michel Fransız Lisesinden mezun oldu. Ardından Yıldız Teknik Üniversitesi'nde mühendislik eğitimi aldı. Eğitiminden sonra Fransa'da çelik konstrüksiyon alanında ihtisas yaptı. Fransızcanın yanı sıra İngilizce ve İspanyolca da biliyordu.

İş Hayatının İlk Yılları

Jak Kamhi, 17 yaşındayken, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle ham madde ithalatında yaşanan güçlükler sırasında eski kauçuktan rejenere kauçuk elde edilmesi üzerine çalıştı. Bu yöntemi bir kitaptan öğrenerek bir kauçuk fabrikasında uyguladı. Üniversite yıllarındaki stajları sırasında Fransızcasından yararlanarak tercümanlık yaptı; yol ve asfaltlama çalışmalarında da görev aldı.

1949 yılında Ankara'da yedek subay olarak askerlik yaptı. 1953 yılında Yeşilköy Havaalanı'nda kullanılacak bir yalıtım malzemesinin Türkiye'de üretilebileceğini düşünerek üniversiteden bir kimya hocasıyla çalıştı. Bayındırlık Bakanlığının şartnamesine uygun malzemeyi üretmesinin ardından açılan ihaleyi aldı. Bu işten kazandığı para daha sonraki sanayi yatırımlarının sermayelerinden biri oldu.

Aynı yıllarda Türkiye'nin çimento ithal ettiği dönemde karayollarına ve müteahhitlere çimento tedarik etti. Kamhi, daha sonra verdiği bir röportajda başka ülkelerde üretilen ürünlerin Türkiye'de de üretilebileceği düşüncesinin girişimlerinde etkili olduğunu anlattı.

Profilo'nun Kuruluşu ve Sanayi Yatırımları

Jak Kamhi, 1954 yılında kiralık bir işyerinde profil doğrama üretimine başlayarak Profilo'nun temelini attı. Şirket zamanla çelik konstrüksiyon, metal eşya, beyaz eşya ve elektronik alanlarına yöneldi.

Karayolları için trafik direkleri ve yol kenarı çelik bariyerleri gibi ürünler üreten şirket, İstanbul'da Eminönü, Vatan Caddesi ve Beşiktaş'taki bazı üst geçitlerin yapımını da üstlendi.

1959 yılında soğutma aksamı dışında yerli olanaklarla üretilen Frigolux buzdolabı üretime girdi. Bunu otomatik çamaşır makineleri ve çeşitli mutfak ürünleri izledi. Kamhi, bu döneme ilişkin anlatımlarında buzdolabı, çamaşır makinesi, transistörlü radyo ve Honda motosikletlerinin Türkiye'deki ilk üretimleri arasında yer alan projelerde çalıştığını belirtti.

1971 yılında farklı şirketlerini Profilo Holding A.Ş. çatısı altında topladı. 1972 yılında Profilo Telra bünyesinde siyah-beyaz televizyon üretimine başlandı. Elektronik üretimi daha sonraki yıllarda renkli televizyon ve farklı tüketici elektroniği ürünleriyle genişledi.

Profilo Telra'nın üretim faaliyetleri daha sonra Çerkezköy'deki tesislere taşındı. Mecidiyeköy'deki eski sanayi alanının bir bölümünde ise Profilo Alışveriş Merkezi kuruldu.

Meslek Kuruluşları ve Uluslararası Çalışmaları

Jak Kamhi, iş yaşamı boyunca İstanbul Sanayi Odası, İktisadi Kalkınma Vakfı, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası ve TÜSİAD gibi kuruluşlarda yönetim ve çalışma organlarında görev aldı. Türk-Fransız ekonomik ilişkileri kapsamında oluşturulan iş dünyası kuruluşlarında da çalıştı.

Bir dönem Başbakanlık Dış Tanıtım Kurulu üyeliği yaptı. Türkiye'nin yurt dışındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerine yönelik çeşitli heyetlere katıldı. 1974 Kıbrıs Harekâtı sonrasında Türkiye'ye uygulanan Amerikan silah ambargosu döneminde ABD'ye giden iş dünyası heyetlerinde de yer aldı.

Avrupa'nın büyük sanayi kuruluşlarının yöneticilerini bir araya getiren European Round Table for Industry'ye (ERT) 1991 yılında üye olarak davet edildi. Kuruluşun ilk Türk üyesi oldu ve 2003 yılına kadar üyeliğini sürdürdü.

500. Yıl Vakfı

Jak Kamhi, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1492'de İspanya'dan ayrılmak zorunda kalan Sefarad Yahudilerine kapılarını açmasının 500. yılını anmak amacıyla oluşturulan 500. Yıl Vakfı'nın kurucuları arasında yer aldı. Vakfın kuruluşundan 2008 yılına kadar başkanlığını yürüttü.

14 Kasım 2008 tarihinde Vakfın Onursal Başkanı oldu. Başkanlık görevini Naim Güleryüz devraldı.

1993 Yılındaki Suikast Girişimi

28 Ocak 1993 tarihinde Beylerbeyi'nde Jak Kamhi'ye yönelik bir suikast girişiminde bulunuldu. Kamhi saldırıdan yara almadan kurtuldu. Olayla ilgili açılan davalarda saldırıya katıldıkları veya gözcülük yaptıkları belirtilen kişiler hakkında çeşitli mahkûmiyet kararları verildi.

Kitabı

Jak Kamhi, yaşamını, ailesini ve iş hayatında yaşadıklarını anlattığı Gördüklerim Yaşadıklarım adlı anı kitabını 2013 yılında yayımladı. Remzi Kitabevi tarafından yayımlanan eser 472 sayfadır.

Ailesi ve Özel Hayatı

Jak Kamhi, 1949 yılında Lea Moskoviç ile evlendi. Bu evlilikten Hayati Kamhi ve Cefi Kamhi adlı iki oğlu oldu. Evlilik 1967 yılında sona erdi. Hayati Kamhi 2012 yılında hayatını kaybetti.

1972 yılında Tüli Kamhi ile evlendi. Bu evlilikten Şinasi Kerem Kamhi adlı bir oğlu oldu. Kamhi üç çocuk ve yedi torun sahibiydi.

Ölümü

Jak Kamhi, 7 Ekim 2020 tarihinde 95 yaşında hayatını kaybetti.

Ödülleri ve Nişanları

1991 - Dışişleri Bakanlığı Üstün Hizmet Ödülü
1991 - Fransa - Chevalier de la Légion d'Honneur
1992 - Türk-Amerikan Dernekleri Federasyonu Şeref Madalyası
1992 - Türk-Amerikan Dostluk Konseyi Ticaret Liderliği Ödülü
1992 - İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi - Fahri Doktor unvanı
1997 - Fransa - Commandeur dans l'Ordre National du Mérite
2003 - Ä°spanya - Commander of the Order of the Spanish Civil Merit
2006 - Fransa - Officier de la Légion d'Honneur
2007 - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından T.C. Devlet Üstün Hizmet Madalyası