Antonio da Correggio, asıl adıyla Antonio Allegri, yaklaşık 1489 yılında İtalya'nın Emilia-Romagna bölgesindeki Correggio kasabasında doğmuştur. İtalyan Rönesans ressamıdır. Parma Okulu ile ilişkilendirilen sanatçı, dinî konulu mihrap resimleri, mitolojik tablolar ve büyük ölçekli freskler yaptı. Özellikle San Giovanni Evangelista Kilisesi ve Parma Katedrali'ndeki kubbe freskleriyle tanınır. Işık-gölge kullanımı, rakursi tekniğiyle betimlediği figürleri ve tavanlarda açık bir gökyüzü izlenimi oluşturan kompozisyonları, sonraki dönemlerde Barok tavan resminin gelişimini etkiledi. Eserleri arasında Aziz Francesco Madonnası, Kutsal Gece, Meryem'in Göğe Yükselişi ve Jüpiter ve Io bulunmaktadır. 5 Mart 1534 tarihinde doğduğu Correggio kasabasında öldü.

Çocukluğu ve Ailesi

Antonio da Correggio, yaklaşık 1489 yılında Kuzey İtalya'da, Reggio Emilia yakınlarındaki Correggio kasabasında doğdu. Doğumunun kesin tarihi bilinmemektedir. Bazı biyografilerde 30 Ağustos 1489 tarihi verilmekle birlikte bu tarih kesin olarak belgelenmemiştir.

Babası tüccar Pellegrino Allegri, annesi ise Bernardina Piazzoli Aromanni'dir. Ailesi, Kuzey İtalya'daki saraylarla kültürel ve siyasi ilişkileri bulunan Correggio kasabasında yaşıyordu.

Antonio Allegri, doğduğu kasabanın adını kullanarak Correggio ismiyle tanındı.

Çocukluğu ve ilk sanat eğitimi hakkında günümüze ulaşan belgeler sınırlıdır. Geleneksel biyografik anlatımlara göre ilk resim derslerini, kendisi de ressam olan amcası Lorenzo Allegri'den almış olabilir.

Modena ve Mantova'daki Sanat Eğitimi

Antonio da Correggio'nun yaklaşık 1503 yılında Modena'ya gittiği ve 1503-1505 yılları arasında ressam Francesco Bianchi Ferrari'nin yanında eğitim görmüş olabileceği kabul edilmektedir. Ancak erken dönem eğitiminin ayrıntıları kesin olarak belgelenmemiştir.

Bu yıllarda Francesco Francia ve Lorenzo Costa gibi Bologna ve Kuzey İtalya resim geleneğiyle ilişkili sanatçıların eserlerini tanıdı.

Correggio, daha sonra Mantova'da bulundu. Burada Andrea Mantegna'nın eserleri, erken dönem sanat anlayışını etkiledi.

Gonzaga ailesinin saray ressamı olan Mantegna, perspektif, mimari yanılsama ve rakursi üzerine çalışmalarıyla tanınıyordu. Mantova'daki Dükler Sarayı'nda bulunan Camera degli Sposi adlı odanın tavan süslemesi, Correggio'nun daha sonra geliştireceği yanılsamacı fresk tekniğinin erken örneklerinden biriydi.

Bazı sanat tarihçileri, Correggio'nun Mantegna'nın 1506 yılındaki ölümünden önce onun çevresinde çalıştığını ileri sürmektedir. Sant'Andrea Bazilikası'ndaki Mantegna ailesi şapelinin süslemelerine katılmış olabileceği de belirtilmektedir. Ancak bu çalışmalardaki katkısının kapsamı kesin değildir.

Correggio'nun 1511 yılında Mantova'da bulunduğu belgelenmiştir. Sant'Andrea Bazilikası'nın giriş bölümü için hazırlanan, tondo adı verilen dairesel dinî resimlerle ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmalar arasında Kutsal Aile ve İsa'nın Çarmıhtan İndirilişi konulu betimlemeler bulunmaktadır.

İlk Dinî Resimleri

Antonio da Correggio, 1514 yılına gelindiğinde bağımsız siparişler almaya başlamıştı.

Aynı yıl Correggio kasabasındaki Fransisken kilisesi için Aziz Francesco Madonnası (Madonna of St. Francis) adlı mihrap resmini yapması istendi.

Tabloda Meryem ve çocuk İsa, aralarında Assisili Aziz Francesco'nun da bulunduğu azizlerle birlikte betimlenmiştir. Eser günümüzde Almanya'nın Dresden kentindeki Gemäldegalerie Alte Meister'de bulunmaktadır.

Resmin kompozisyonunda Kuzey İtalya Rönesansı'nın özellikleri ile Correggio'nun figürlere, yüz ifadelerine ve resim mekânına yaklaşımı bir araya gelir.

Erken dönem dinî eserleri arasında Kutsal Aile, Çocuk İsa'ya Tapınma ve İsa'nın yaşamından sahneler de bulunmaktadır.

Bu resimlerde Andrea Mantegna'nın etkileri görülmekle birlikte Correggio, zamanla Leonardo da Vinci'nin eserlerinde kullanılan yumuşak ışık-gölge geçişlerine yöneldi.

Leonardo'nun sfumato olarak bilinen, figürlerin dış hatlarını yumuşatarak biçim ile çevresi arasında kademeli ton geçişleri oluşturan tekniği, Correggio'nun yüzleri ve bedenleri resmetme biçiminde de görülür.

Eserlerinde Raffaello Santi'nin resim anlayışı ve Kuzey İtalya'nın renk geleneğiyle bağlantılar da bulunmaktadır.

Roma'ya Gitmiş Olabileceği Dönem

Sanat tarihçileri, Antonio da Correggio'nun kariyerinin ilk yıllarında Roma'ya gidip gitmediği konusunda farklı görüşler ileri sürmektedir.

Bazı araştırmacılar, yaklaşık 1517 veya 1518 yılında Roma'ya gittiğini ve Michelangelo Buonarroti ile Raffaello Santi'nin Vatikan'daki eserlerini gördüğünü düşünmektedir.

Michelangelo'nun Sistine Şapeli'ndeki tavan freskleri ile Raffaello'nun Vatikan odalarındaki duvar resimleri, büyük figür kompozisyonları ve mimari perspektif açısından dönemin örnekleriydi.

Ancak Correggio'nun Roma'yı ziyaret ettiğini kesin olarak kanıtlayan bir belge bulunmamaktadır. Roma resmine ilişkin bilgilerini çizimler, gravürler ve İtalyan kentleri arasında dolaşan sanatçılar aracılığıyla edinmiş olması da mümkündür.

Parma'daki San Paolo Manastırı Freskleri

Antonio da Correggio, 1518 yılında Parma'daki San Paolo Benedikten Manastırı'nda bir odanın süslenmesi için sipariş aldı.

Manastırın başrahibesi Giovanna da Piacenza, kendisine ait odanın tonozlu tavanının ve çevresinin fresklerle süslenmesini istedi.

Yaklaşık 1519 yılında tamamlanan fresk dizisi, Camera di San Paolo veya Camera della Badessa adıyla bilinmektedir.

Correggio, tavanda birbirine dolanan dallar ve yapraklardan oluşan bir çardak görünümü oluşturdu. Bu düzenlemenin dairesel açıklıklarında, putto olarak adlandırılan kanatlı çocuk figürleri yer alır.

Açıklıkların altına ise heykel kabartması izlenimi veren tek renkli figürler ve nesneler resmetti.

Şöminenin üzerindeki bölümde Roma mitolojisinin tanrıçası Diana'yı betimledi.

Bu süsleme, mitolojik görüntülerle mimari yanılsamayı birleştirir. Gerçek tavanın sınırları, resmedilmiş bitkiler ve açıklıklar aracılığıyla genişletilmiş gibi görünür.

Camera di San Paolo, Correggio'nun olgunluk dönemindeki yanılsamacı tavan resimlerinin erken örnekleri arasında kabul edilmektedir.

San Giovanni Evangelista Kilisesi Freskleri

Antonio da Correggio, 1520 yılında Parma'daki San Giovanni Evangelista Kilisesi'nin fresk süslemeleri üzerinde çalışmaya başladı.

Proje, Benedikten kilisesinin kubbesini, pandantiflerini ve diğer mimari yüzeylerini kapsıyordu.

Kubbenin ana kompozisyonu, Patmos Adası'nda Aziz Yuhanna'nın Vizyonu adıyla bilinmektedir. Freskte İsa'nın, İncil yazarı Aziz Yuhanna'ya görünmesi betimlenir.

İsa, izleyicinin üzerinde, bulutların arasına yerleştirilmiş havarilerle çevrili olarak resmedilmiştir. Figürlerde kullanılan rakursi, bedenlerin kubbenin ötesindeki bir mekânda bulunduğu izlenimini oluşturur.

Correggio, bu freskler üzerinde yaklaşık 1520-1523 yılları arasında çalıştı.

Tavanı birbirinden bağımsız çerçeveli sahnelere bölmek yerine figürleri bütünlük taşıyan göksel bir mekân içinde düzenledi.

Bu resimleme yöntemi, daha sonraki dönemlerde kilise kubbeleri ve tavanları üzerinde çalışan sanatçılar tarafından incelendi.

Parma Katedrali ve Meryem'in Göğe Yükselişi

Antonio da Correggio, Parma Katedrali'nin kubbesini süsleme siparişini 1522 yılında aldı. Fresklerin büyük bölümü 1526-1530 yılları arasında gerçekleştirildi.

Kubbenin ana konusu Meryem'in Göğe Yükselişi (Assumption of the Virgin) sahnesidir. Meryem, melekler ve azizlerle çevrili olarak göğe yükselirken betimlenmiştir.

Correggio, çok sayıda figürü kubbenin merkezine doğru yükselen dairesel bir kompozisyon içinde düzenledi.

Aşağıdan bakıldığında figürler bulut katmanları arasından açık gökyüzüne doğru hareket ediyor gibi görünür. Bedenler farklı açılardan ve güçlü rakursi uygulamalarıyla resmedilmiştir.

Resim, kilisenin gerçek mimari sınırlarını görsel olarak geri plana iter. Kubbenin üzerinde fiziksel yapının devamıymış gibi algılanan hayalî bir mekân oluşturur.

Işık, hareket ve perspektifin kullanımı, daha önceki birçok Rönesans tavan resminde görülen belirgin mimari bölümlendirmeden farklıdır.

Yaklaşık 1530 yılında tamamlanan freskler, günümüzde de Parma Katedrali'nin kubbesinde bulunmaktadır.

Correggio'nun bu çalışması, ilerleyen yüzyıllarda Giovanni Lanfranco gibi Barok ressamları tarafından incelendi.

Madonna Tabloları ve Dinî Mihrap Resimleri

Antonio da Correggio, büyük fresk siparişlerinin yanı sıra kiliseler ve özel koleksiyoncular için dinî resimler yapmayı sürdürdü.

Meryem ve çocuk İsa'yı konu alan tablolarında figürlerin jestlerine, fiziksel yakınlığına ve birbirleriyle kurduğu ilişkiye yer verdi.

Yaklaşık 1528 yılında tamamlanan Aziz Hieronymus Madonnası (Madonna of St. Jerome), Il Giorno (Gündüz) adıyla da bilinmektedir.

Tabloda Meryem ve çocuk İsa, Aziz Hieronymus, Mecdelli Meryem ve diğer figürlerle birlikte betimlenmiştir. Eser günümüzde Parma Ulusal Galerisi'nde bulunmaktadır.

Çobanların Tapınması (Adoration of the Shepherds) adlı tablo ise La Notte (Kutsal Gece) adıyla tanınır. Eser, 1522 yılında Reggio Emilia'daki San Prospero Kilisesi'nin Pratoneri ailesine ait şapeli için sipariş edildi.

Yaklaşık 1530 yılında tamamlanan tablo, günümüzde Dresden'deki Gemäldegalerie Alte Meister koleksiyonundadır.

La Notte'de çocuk İsa, resmin temel ışık kaynağı olarak tasvir edilmiştir. Bu ışık, Meryem'in ve çevredeki kişilerin yüzlerini aydınlatır.

Aydınlık figürlerle ahırın karanlığı arasındaki karşıtlık, resmin gece atmosferini oluşturur.

Bu döneme ait diğer eserleri arasında Madonna della Scodella ve Sepetli Madonna (Madonna of the Basket) bulunmaktadır.

Antonio da Correggio'nun yaklaşık 1522 tarihli Madonna tablosu.

Mitolojik Konulu Resimleri

Antonio da Correggio, kariyerinin son yıllarında dinî eserlerin yanı sıra mitolojik konuları ele alan tablolar da yaptı.

Bu resimlerin bir bölümü Mantova Dükü II. Federico Gonzaga için hazırlandı.

Dükün siparişleriyle ilişkilendirilen eserler arasında Jüpiter ve Io, Ganymedes'in Kartal Tarafından Kaçırılışı, Danaë ve Leda ve Kuğu bulunmaktadır.

Bu tablolar, klasik mitolojide tanrı Jüpiter ve diğer mitolojik karakterlerle ilgili olayları anlatır.

Jüpiter ve Io adlı tabloda Jüpiter, bulut biçiminde ortaya çıkarak Io'ya sarılır. Correggio, insan figürü ile doğaüstü varlık arasındaki ilişkiyi bulut ve atmosfer aracılığıyla betimler.

Danaë tablosu, Jüpiter'in altın yağmuru biçiminde ziyaret ettiği mitolojik prensesi konu alır.

Ganymedes'in Kartal Tarafından Kaçırılışı adlı eserde genç Ganymedes, Jüpiter'le ilişkilendirilen bir kartal tarafından gökyüzüne taşınırken gösterilir.

Mitolojik resimlerde yumuşak ışık-gölge geçişleri, beden hareketleri ve figürlerin çevreleriyle ilişkisi kullanılmıştır.

Bu eserlerin büyük bölümü 1520'li yılların sonu ile 1530'lu yılların başında tamamlandı.

Resim Tekniği ve Sanat Anlayışı

Antonio da Correggio, Kuzey İtalya Yüksek Rönesans geleneği ve özellikle Parma Okulu ile ilişkilendirilir. Eserlerinin bazı özellikleri Maniyerizm çerçevesinde de değerlendirilmiştir.

Kompozisyonlarında köşegen düzenlemeler, üst üste yerleştirilmiş figürler ve hareket hâlindeki bedenler kullandı.

Figürlerin hacimlerini oluşturmak ve resmin belirli bölümlerini vurgulamak için ışık ile gölge arasındaki karşıtlıktan yararlandı. Bu teknik, chiaroscuro olarak bilinmektedir.

Bazı resimlerinde figürlerin dış hatlarını keskin çizgilerle belirlemek yerine tonlar arasında kademeli geçişler oluşturdu.

İtalyancada scorcio adı verilen rakursi tekniği, özellikle kubbe fresklerinde belirleyici bir yer tuttu.

Rakursi, bir figürün veya nesnenin bakış açısına bağlı olarak olduğundan kısa görünmesini sağlayan perspektif uygulamasıdır.

Correggio, bu tekniği kullanarak tavandaki figürlerin izleyicinin üzerinde bulunan mekân içinde hareket ettiği izlenimini oluşturdu.

Kubbe fresklerinde perspektifi ışık, bulutlar ve dairesel kompozisyonlarla birleştirerek açık gökyüzü görüntüsü elde etti.

Bu yöntemler, 17. yüzyıldaki Barok tavan resimlerinde daha geniş biçimde kullanıldı. Sonraki dönemlerde Rokoko sanatçıları da benzer yanılsamacı düzenlemeler üzerinde çalıştı.

Sonraki Ressamlar Üzerindeki Etkisi

Antonio da Correggio'nun resimleri ve freskleri, ölümünden sonra çalışan sanatçılar tarafından incelendi.

Parma Okulu ile ilişkilendirilen ressamlardan Parmigianino, Correggio'nun figürleri, yüz ifadelerini ve kompozisyon hareketini ele alış biçiminden etkilendi.

16. yüzyılın sonu ile 17. yüzyılda çalışan Annibale Carracci ve Giovanni Lanfranco gibi ressamlar, onun tavan süslemelerini ve mekânsal yanılsama yöntemlerini inceledi.

Giovanni Lanfranco'nun Roma'da yaptığı kubbe fresklerinde, Correggio'nun Parma'daki çalışmalarında görülen yanılsamacı kompozisyon anlayışının daha sonraki uygulamaları bulunmaktadır.

Ressam ve sanat yazarı Giorgio Vasari, ilk baskısı 1550 yılında yayımlanan, 1568 yılında genişletilen En Ünlü Ressamların, Heykeltıraşların ve Mimarların Hayatları adlı eserinde Correggio'ya da yer verdi.

Correggio'nun tabloları, 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupalı ressamlar ve koleksiyoncular tarafından da incelendi ve koleksiyonlara alındı.

Evliliği ve Çocukları

Antonio da Correggio, 1520 yılında Girolama Merlini de' Braghetis ile evlendi. Eşinin adı bazı kaynaklarda Girolama Francesca di Braghetis olarak da geçmektedir.

Çiftin dört çocuğu oldu. 3 Eylül 1521 tarihinde doğan oğulları Pomponio Allegri, daha sonra ressam olarak çalıştı.

Francesca Letizia 1524 yılında, Caterina Lucrezia 1526 yılında ve Anna Geria 1527 yılında dünyaya geldi.

Eşi Girolama, 1529 yılında hayatını kaybetti.

Ölümü

Antonio da Correggio, 5 Mart 1534 tarihinde İtalya'nın Emilia-Romagna bölgesindeki Correggio kasabasında öldü.

Doğum tarihinin kesin olarak bilinmemesi nedeniyle öldüğünde yaklaşık 44 veya 45 yaşında olduğu kabul edilmektedir.

Ölümüne kadar San Giovanni Evangelista Kilisesi ve Parma Katedrali'nin kubbe fresklerini, çok sayıda dinî mihrap resmini ve mitolojik konulu tablolarını tamamlamıştı.

Başlıca Tabloları ve Freskleri

1512-1514 – Aziz Yuhanna ile Kutsal Aile (Holy Family with the Infant Saint John)
1514-1515 – Aziz Francesco Madonnası (Madonna of St. Francis) – Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden
Yaklaşık 1514 – İsa'nın Çarmıhtan İndirilişi (The Deposition of Christ) – Sant'Andrea Bazilikası, Mantova
1518-1519 – Camera di San Paolo – San Paolo Manastırı, Parma
1520-1523 – Patmos Adası'nda Aziz Yuhanna'nın Vizyonu (Vision of Saint John on Patmos) – San Giovanni Evangelista Kilisesi, Parma
1522-1525 – Sepetli Madonna (Madonna of the Basket)
1524-1526 – Noli Me Tangere – Prado Müzesi, Madrid
1526-1530 – Meryem'in Göğe Yükselişi (Assumption of the Virgin) – Parma Katedrali
Yaklaşık 1528 – Aziz Hieronymus Madonnası (Madonna of St. Jerome / Il Giorno) – Parma Ulusal Galerisi
1528-1530 – Çobanların Tapınması (Adoration of the Shepherds / La Notte) – Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden
1528-1530 – Madonna della Scodella – Parma Ulusal Galerisi
1530-1532 – Jüpiter ve Io (Jupiter and Io) – Kunsthistorisches Museum, Viyana
1530-1532 – Ganymedes'in Kartal Tarafından Kaçırılışı (Ganymede Abducted by the Eagle) – Kunsthistorisches Museum, Viyana
Yaklaşık 1531 – Danaë – Galleria Borghese, Roma
1531-1532 – Leda ve Kuğu (Leda and the Swan) – Gemäldegalerie, Berlin

Kaynak:Biyografiler.com