Matt Damon, Amerikalı oyuncu, senarist ve yapımcıdır. Çocukluk arkadaşı Ben Affleck ile birlikte yazdığı Good Will Hunting filminin senaryosuyla En İyi Özgün Senaryo dalında Akademi Ödülü kazandı; aynı filmdeki Will Hunting rolüyle En İyi Erkek Oyuncu dalında Oscar'a aday gösterildi. Saving Private Ryan, The Talented Mr. Ripley, Ocean's serisi, Bourne serisi, The Departed, The Martian, Ford v Ferrari, The Last Duel, Air, Oppenheimer ve The Odyssey kariyerinin öne çıkan yapımları arasındadır.

Çocukluğu ve Eğitimi

Matthew Paige Damon, 8 Ekim 1970 tarihinde Cambridge, Massachusetts, Amerika Birleşik Devletleri'nde doğdu. Babası Kent Telfer Damon emlak ve finans sektöründe çalıştı; annesi Nancy Carlsson-Paige ise çocuk gelişimi ve erken çocukluk eğitimi alanında akademisyendi. Ağabeyi Kyle Damon sanatçı ve heykeltıraştır.

Anne ve babası Damon iki yaşındayken boşandı. Annesi ve ağabeyiyle birlikte Cambridge'e taşındı. Aynı çevrede büyüdüğü Ben Affleck ile çocukluk yıllarında arkadaş oldu; ikili ilerleyen yıllarda hem oyunculuk hem de senaryo ve yapımcılık alanında uzun süre birlikte çalıştı.

1988 yılında Cambridge Rindge and Latin School'dan mezun oldu ve Harvard Üniversitesi'nde İngilizce eğitimi almaya başladı. Üniversitede bulunduğu dönemde tiyatroyla ilgilenmeye ve profesyonel oyunculuk çalışmaları yapmaya devam etti. Oyunculuk kariyerinin hız kazanması üzerine, diplomasını tamamlamadan Harvard'dan ayrıldı.

Oyunculuk Kariyerinin Başlangıcı

Damon'ın ilk sinema rollerinden biri 1988 yapımı Mystic Pizza filmindeydi. Ardından Rising Son, School Ties ve Geronimo: An American Legend gibi yapımlarda rol aldı.

1992 yapımı School Ties filminde Brendan Fraser, Chris O'Donnell ve Ben Affleck ile birlikte oynadı. 1996 yılında Courage Under Fire filminde savaş sonrası uyuşturucu bağımlılığı yaşayan Ilario karakterini canlandırdı ve rolü için önemli ölçüde kilo verdi.

1997 yılında Francis Ford Coppola tarafından yönetilen The Rainmaker filminde genç avukat Rudy Baylor karakterini canlandırdı. Aynı yıl Kevin Smith'in Chasing Amy filminde kısa bir rolle yer aldı.

Good Will Hunting ve Oscar Başarısı

Damon'ın kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri, Ben Affleck ile birlikte yazdığı Good Will Hunting oldu. Senaryonun ilk taslaklarını Harvard Üniversitesi'nde öğrenciyken yazmaya başlayan Damon, projeyi daha sonra Affleck ile birlikte geliştirdi.

Gus Van Sant tarafından yönetilen 1997 yapımı filmde Damon, matematik konusunda olağanüstü yetenekli ancak hayatını yönlendirmekte zorlanan Will Hunting karakterini canlandırdı. Robin Williams, Ben Affleck, Minnie Driver ve Stellan Skarsgard filmin diğer başlıca oyuncuları arasındaydı.

Matt Damon ile Ben Affleck, Good Will Hunting senaryosuyla 1998 yılında En İyi Özgün Senaryo dalında Akademi Ödülü ve Altın Küre kazandı. Damon ayrıca aynı filmdeki performansıyla En İyi Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.

Saving Private Ryan ve 1990'ların Sonu

1998 yılında Steven Spielberg tarafından yönetilen Saving Private Ryan filminde Er James Francis Ryan karakterini canlandırdı. Filmde Tom Hanks, Tom Sizemore, Edward Burns ve Vin Diesel gibi oyuncularla birlikte yer aldı.

Aynı yıl Rounders filminde Mike McDermott adlı poker oyuncusunu canlandırdı. 1999 yılında Kevin Smith'in Dogma filminde Ben Affleck ile birlikte rol aldı.

1999 yapımı The Talented Mr. Ripley filminde Tom Ripley karakterini canlandırdı. Anthony Minghella tarafından yönetilen filmde Jude Law, Gwyneth Paltrow, Cate Blanchett ve Philip Seymour Hoffman ile birlikte oynadı.

Ocean's ve Bourne Serileri

Damon, 2001 yılında Steven Soderbergh tarafından yönetilen Ocean's Eleven filminde profesyonel yankesici Linus Caldwell karakterini canlandırdı. George Clooney, Brad Pitt, Julia Roberts, Andy Garcia ve Don Cheadle ile birlikte rol aldığı filmin ardından Ocean's Twelve ve Ocean's Thirteen yapımlarında da aynı karaktere hayat verdi.

2002 yılında The Bourne Identity filminde Jason Bourne karakterini canlandırmaya başladı. Hafızasını kaybetmiş eski bir CIA ajanını konu alan film, Damon'ın aksiyon sinemasındaki en tanınmış rollerinden birine dönüştü.

Jason Bourne karakterini 2004 yapımı The Bourne Supremacy, 2007 yapımı The Bourne Ultimatum ve 2016 yapımı Jason Bourne filmlerinde yeniden canlandırdı.

Paul Greengrass tarafından yönetilen The Bourne Ultimatum, serinin eleştirel ve ticari açıdan başarılı filmlerinden biri olurken Damon'ın aksiyon oyuncusu olarak da tanınmasını güçlendirdi.

2000'li Yıllardaki Diğer Filmleri

2003 yılında Greg Kinnear ile birlikte Stuck on You filminde rol aldı. 2005 yılında Terry Gilliam'ın The Brothers Grimm filminde Wilhelm Grimm karakterini, Syriana filminde ise Bryan Woodman karakterini canlandırdı.

2006 yılında Martin Scorsese tarafından yönetilen The Departed filminde Colin Sullivan rolünü üstlendi. Filmde Leonardo DiCaprio, Jack Nicholson, Mark Wahlberg, Martin Sheen ve Vera Farmiga ile birlikte oynadı.

Aynı yıl Robert De Niro tarafından yönetilen The Good Shepherd filminde CIA görevlisi Edward Wilson karakterini canlandırdı.

2009 yılında The Informant! filminde Mark Whitacre karakterini oynadı. Aynı yıl Clint Eastwood tarafından yönetilen Invictus filminde Güney Afrikalı rugby oyuncusu François Pienaar'ı canlandırdı ve bu rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.

2010'lu Yıllar

2010 yılında Paul Greengrass ile yeniden çalıştığı Green Zone filminde Roy Miller karakterini canlandırdı. Aynı yıl Joel Coen ve Ethan Coen tarafından yönetilen True Grit filminde Texas Ranger LaBoeuf rolünü üstlendi.

2011 yılında The Adjustment Bureau, Contagion ve We Bought a Zoo filmlerinde rol aldı. Aynı yıl Happy Feet Two filminde Bill adlı krili seslendirdi.

2013 yılında HBO yapımı Behind the Candelabra filminde Scott Thorson karakterini canlandırdı ve Michael Douglas ile başrolleri paylaştı.

2014 yılında Christopher Nolan tarafından yönetilen Interstellar filminde Dr. Mann karakteriyle sürpriz bir rolde yer aldı.

2015 yılında Ridley Scott tarafından yönetilen The Martian filminde Mars'ta mahsur kalan astronot Mark Watney karakterini canlandırdı. Performansıyla En İyi Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü'ne aday gösterildi ve 2016 Altın Küre Ödülleri'nde Müzikal veya Komedi Dalında En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.

2017 yılında The Great Wall, Suburbicon ve Downsizing filmlerinde başrol oynadı.

2019 yılında James Mangold tarafından yönetilen Ford v Ferrari filminde otomobil tasarımcısı ve yarışçı Carroll Shelby'yi canlandırdı. Filmde Christian Bale ile başrolleri paylaştı.

2020'li Yıllar

2021 yılında Stillwater filminde Bill Baker karakterini canlandırdı. Aynı yıl Ridley Scott tarafından yönetilen The Last Duel filminde Sir Jean de Carrouges rolünü üstlendi. Filmin senaryosunu Ben Affleck ve Nicole Holofcener ile birlikte yazdı; aynı zamanda filmin yapımcılarından biri oldu.

2023 yılında Ben Affleck tarafından yönetilen Air filminde Nike yöneticisi Sonny Vaccaro'yu canlandırdı. Film, Nike'ın Michael Jordan ile yaptığı anlaşmanın gelişimini konu aldı. Damon aynı zamanda filmin yapımcıları arasında yer aldı.

Aynı yıl Christopher Nolan tarafından yönetilen Oppenheimer filminde Manhattan Projesi'nin askerî yöneticisi General Leslie Groves'u canlandırdı. Filmde Cillian Murphy, Emily Blunt, Robert Downey Jr., Florence Pugh, Josh Hartnett, Rami Malek ve Kenneth Branagh ile birlikte rol aldı.

2024 yılında Doug Liman tarafından yönetilen The Instigators filminde Rory karakterini canlandırdı. Casey Affleck, Hong Chau, Michael Stuhlbarg, Paul Walter Hauser, Ving Rhames, Alfred Molina ve Ron Perlman ile birlikte oynadığı filmin yapımcıları arasında da yer aldı.

2026 Yılı Çalışmaları

2026 yılında The Rip filminde Teğmen Dane Dumars karakterini canlandırdı. Filmde çocukluk arkadaşı Ben Affleck ile yeniden başrolü paylaştı; Steven Yeun, Teyana Taylor, Kyle Chandler, Scott Adkins ve Catalina Sandino Moreno da oyuncu kadrosunda yer aldı.

Aynı yıl Christopher Nolan tarafından yazılıp yönetilen The Odyssey filminde Homeros'un destan kahramanı Odysseus'u canlandırdı. Filmde Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Lupita Nyong'o, Zendaya ve Charlize Theron ile birlikte rol aldı.

Senaristliği ve Yapımcılığı

Matt Damon, oyunculuğunun yanı sıra kariyeri boyunca senarist ve yapımcı olarak da çalıştı. Ben Affleck ile birlikte yazdığı Good Will Hunting senaryosu 1998 yılında Akademi Ödülü kazandı.

2002 yapımı Gerry'nin senaryosunu Casey Affleck ve yönetmen Gus Van Sant ile birlikte yazdı. 2012 yapımı Promised Land filminin senaryosunu John Krasinski ile birlikte kaleme aldı.

2021 yapımı The Last Duel senaryosunda Ben Affleck ve Nicole Holofcener ile birlikte çalıştı.

Damon ve Ben Affleck, 2022 yılında Artists Equity adlı yapım şirketini kurdu. Şirketin ilk önemli projelerinden biri 2023 yapımı Air oldu.

Damon'ın yapımcı veya yürütücü yapımcı olarak görev aldığı yapımlar arasında Project Greenlight, Manchester by the Sea, Jason Bourne, The Last Duel, Air, Kiss the Future ve The Instigators bulunmaktadır.

Ailesi ve Özel Hayatı

Matt Damon, Luciana Bozán Barroso ile 2003 yılında Miami'de tanıştı. Çift 9 Aralık 2005 tarihinde New York'ta evlendi.

Çiftin Isabella, Gia ve Stella adlarında üç kızı bulunmaktadır. Damon ayrıca Luciana Bozán Barroso'nun önceki evliliğinden olan kızı Alexia'nın da üvey babasıdır.

Ödülleri ve Adaylıkları

2016 - Altın Küre Ödülleri - Müzikal veya Komedi Dalında En İyi Erkek Oyuncu - The Martian - Ödül
2016 - Akademi Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu - The Martian - Adaylık
2010 - Akademi Ödülleri - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Invictus - Adaylık
1998 - Akademi Ödülleri - En İyi Özgün Senaryo - Good Will Hunting - Ben Affleck ile birlikte - Ödül
1998 - Akademi Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu - Good Will Hunting - Adaylık
1998 - Altın Küre Ödülleri - En İyi Senaryo - Good Will Hunting - Ben Affleck ile birlikte - Ödül

Filmleri ve Dizileri

Oyuncu Olarak Filmleri

2026 - The Odyssey (Odysseus; sinema filmi)
2026 - The Rip (TeÄŸmen Dane Dumars; sinema filmi)
2024 - The Instigators (Rory; sinema filmi)
2023 - Oppenheimer (General Leslie Groves; sinema filmi)
2023 - Air (Sonny Vaccaro; sinema filmi)
2022 - Thor: Love and Thunder (Asgardlı oyuncu Loki; konuk oyuncu; sinema filmi)
2021 - The Last Duel (Sir Jean de Carrouges; sinema filmi)
2021 - Stillwater (Bill Baker; sinema filmi)
2021 - No Sudden Move (Mike Lowen; konuk oyuncu; sinema filmi)
2019 - Ford v Ferrari (Carroll Shelby; sinema filmi)
2018 - Deadpool 2 (Dickie Greenleaf adıyla jenerikte yer alan cameo; sinema filmi)
2017 - Downsizing (Paul Safranek; sinema filmi)
2017 - Suburbicon (Gardner Lodge; sinema filmi)
2017 - Thor: Ragnarok (Asgardlı oyuncu Loki; konuk oyuncu; sinema filmi)
2016 - The Great Wall (William Garin; sinema filmi)
2016 - Jason Bourne (Jason Bourne; sinema filmi)
2015 - The Martian (Mark Watney; sinema filmi)
2014 - Interstellar (Dr. Mann; sinema filmi)
2014 - The Monuments Men (James Granger; sinema filmi)
2013 - The Zero Theorem (Management; sinema filmi)
2013 - Elysium (Max Da Costa; sinema filmi)
2013 - Behind the Candelabra (Scott Thorson; televizyon filmi)
2012 - Promised Land (Steve Butler; sinema filmi)
2011 - We Bought a Zoo (Benjamin Mee; sinema filmi)
2011 - Happy Feet Two (Bill; seslendirme; animasyon filmi)
2011 - Contagion (Mitch Emhoff; sinema filmi)
2011 - The Adjustment Bureau (David Norris; sinema filmi)
2010 - True Grit (LaBoeuf; sinema filmi)
2010 - Hereafter (George Lonegan; sinema filmi)
2010 - Green Zone (Roy Miller; sinema filmi)
2009 - Invictus (François Pienaar; sinema filmi)
2009 - The Informant! (Mark Whitacre; sinema filmi)
2007 - The Bourne Ultimatum (Jason Bourne; sinema filmi)
2007 - Ocean's Thirteen (Linus Caldwell; sinema filmi)
2006 - The Good Shepherd (Edward Wilson; sinema filmi)
2006 - The Departed (Colin Sullivan; sinema filmi)
2005 - Syriana (Bryan Woodman; sinema filmi)
2005 - The Brothers Grimm (Wilhelm Grimm; sinema filmi)
2004 - Ocean's Twelve (Linus Caldwell; sinema filmi)
2004 - The Bourne Supremacy (Jason Bourne; sinema filmi)
2004 - EuroTrip (Donny; konuk oyuncu; sinema filmi)
2003 - Stuck on You (Bob Tenor; sinema filmi)
2002 - Spirit: Stallion of the Cimarron (Spirit; seslendirme; animasyon filmi)
2002 - The Bourne Identity (Jason Bourne; sinema filmi)
2002 - Gerry (Gerry; sinema filmi)
2001 - Ocean's Eleven (Linus Caldwell; sinema filmi)
2000 - The Legend of Bagger Vance (Rannulph Junuh; sinema filmi)
2000 - Titan A.E. (Cale Tucker; seslendirme; animasyon filmi)
2000 - All the Pretty Horses (John Grady Cole; sinema filmi)
1999 - The Talented Mr. Ripley (Tom Ripley; sinema filmi)
1999 - Dogma (Loki; sinema filmi)
1998 - Rounders (Mike McDermott; sinema filmi)
1998 - Saving Private Ryan (Er James Francis Ryan; sinema filmi)
1997 - Good Will Hunting (Will Hunting; sinema filmi)
1997 - The Rainmaker (Rudy Baylor; sinema filmi)
1997 - Chasing Amy (Shawn Oran; konuk oyuncu; sinema filmi)
1996 - Courage Under Fire (Ilario; sinema filmi)
1993 - Geronimo: An American Legend (Britton Davis; sinema filmi)
1992 - School Ties (Charlie Dillon; sinema filmi)
1988 - Mystic Pizza (Steamer Windsor; sinema filmi)

Dizileri

2010-2011 - 30 Rock (Carol Burnett; konuk oyuncu)
2001 - The Bernie Mac Show (kendisi; konuk oyuncu)

Senarist

2021 - The Last Duel - Ben Affleck ve Nicole Holofcener ile birlikte
2012 - Promised Land - John Krasinski ile birlikte
2002 - Gerry - Casey Affleck ve Gus Van Sant ile birlikte
1997 - Good Will Hunting - Ben Affleck ile birlikte

Yapımcı Olarak Öne Çıkan Çalışmaları

2024 - The Instigators (yapımcı)
2023 - Kiss the Future (yapımcı)
2023 - Air (yapımcı)
2021 - The Last Duel (yapımcı)
2016 - Manchester by the Sea (yapımcı)
2016 - Jason Bourne (yapımcı)
2001-2015 - Project Greenlight (yürütücü yapımcı)


Kaynak:Biyografiler.com